Αγαπητοί αδελφοί,

Θα συνεχίσουμε να μιλάμε για τις εντολές οι οποίες, όπως είπαμε, αντί διαταγών είναι τα λόγια του Θεού προς τον λαό Του, έτσι ώστε να μπορεί να πορευθεί ο λαός Του σωστά. Αυτά είναι τα αγαπημένα λόγια ενός Πατέρα, ο Δεκάλογος ξεκινά έτσι: «Εγώ είμαι ο Κύριος ο Θεός σου, ο οποίος σε έβγαλε από την Αίγυπτο, από τη χώρα της σκλαβιάς» (Παρ. 20, 2). Αυτή η αρχή φαίνεται σαν ξένη προς τους αληθινούς και κατάλληλους κανόνες που ακολουθούν, αλλά δεν είναι.

Γιατί ο Θεός κάνει αυτή την διακήρυξη για τον Εαυτό Του και την απελευθέρωση; Επειδή οι Εβραίοι φτάνουν στο όρος Σινά αφού διασχίζουν την Ερυθρά Θάλασσα: Ο Θεός του Ισραήλ, πρώτα σώζει και στη συνέχεια ζητά εμπιστοσύνη[1]!  Ή μάλλον: ο Δεκάλογος αρχίζει με τη γενναιοδωρία του Θεού. Ο Θεός ποτέ δεν ζητάει χωρίς να δώσει πρώτα. Ποτέ. Πρώτα σώζει, πρώτα δίνει, και μετά ζητάει. Αυτός είναι ο Πατέρας μας, ο καλός Θεός μας.

(Δεύτερη διδασκαλία)

 

Αγαπητοί αδελφοί,

Θα συνεχίσουμε να μιλάμε για τις εντολές οι οποίες, όπως είπαμε, αντί διαταγών είναι τα λόγια του Θεού προς τον λαό Του, έτσι ώστε να μπορεί να πορευθεί ο λαός Του σωστά. Αυτά είναι τα αγαπημένα λόγια ενός Πατέρα, ο Δεκάλογος ξεκινά έτσι: «Εγώ είμαι ο Κύριος ο Θεός σου, ο οποίος σε έβγαλε από την Αίγυπτο, από τη χώρα της σκλαβιάς» (Παρ. 20, 2). Αυτή η αρχή φαίνεται σαν ξένη προς τους αληθινούς και κατάλληλους κανόνες που ακολουθούν, αλλά δεν είναι.

Γιατί ο Θεός κάνει αυτή την διακήρυξη για τον Εαυτό Του και την απελευθέρωση; Επειδή οι Εβραίοι φτάνουν στο όρος Σινά αφού διασχίζουν την Ερυθρά Θάλασσα: Ο Θεός του Ισραήλ, πρώτα σώζει και στη συνέχεια ζητά εμπιστοσύνη[1]!  Ή μάλλον: ο Δεκάλογος αρχίζει με τη γενναιοδωρία του Θεού. Ο Θεός ποτέ δεν ζητάει χωρίς να δώσει πρώτα. Ποτέ. Πρώτα σώζει, πρώτα δίνει, και μετά ζητάει. Αυτός είναι ο Πατέρας μας, ο καλός Θεός μας.

Η περιγραφή αυτού του τυπικού περπατήματος στο κατά Μάρκον πάντα μας βοηθάει να συνειδητοποιήσουμε πως ο Κύριος φροντίζει για τον λαό του με μια παιδαγωγική δική Του. Ταξιδεύοντας στην Ιερουσαλήμ, ο Ιησούς φροντίζει να περπατήσει μπροστά από τους μαθητές Του...

Η Ιερουσαλήμ αντιπροσωπεύει την καθοριστική και αποφασιστική στιγμή της ζωής Του. Όλοι γνωρίζουμε ότι σε σημαντικούς και κρίσιμους χρόνους της ζωής, η καρδιά μπορεί να μιλήσει και να αποκαλύψει τις προθέσεις και τις εντάσεις μέσα μας. Αυτά τα σημεία καμπής στη ζωή μας προκαλούν, αναδεικνύουν ερωτήματα και επιθυμίες, που δεν είναι πάντα εμφανείς στις ανθρώπινες καρδιές μας. Αυτό είναι αυτό που παρουσιάζεται, με μεγάλη απλότητα και ρεαλισμό, στο κομμάτι του Ευαγγελίου που μόλις ακούσαμε.

Αγαπητοί αδελφοί,

Ξεκινήσαμε έναν νέο κύκλο κατήχησης, στις εντολές του Θεού. Έχουμε δει ότι ο Κύριος Ιησούς δεν ήρθε να καταργήσει το νόμο, αλλά να τον εκπληρώσει. Πρέπει όμως να κατανοήσουμε καλύτερα αυτή την προοπτική.

Στη Γραφή οι εντολές δεν υπάρχουν αυτόνομα, αλλά αποτελούν μέρος μιας σχέσης. Ο Κύριος Ιησούς δεν ήρθε να καταργήσει το νόμο, αλλά να τον εκπληρώσει όπως είπαμε. Και υπάρχει βεβαίως αυτή η σχέση, της Σύμβασης μεταξύ του Θεού και του λαού Του. Στην αρχή του Κεφαλαίου 20 του βιβλίου της Εξόδου διαβάζουμε -και αυτό είναι σημαντικό- «Και ο Θεός μίλησε όλα αυτά τα λόγια» (εδ. 1).

Φαίνεται να είναι ένα "άνοιγμα" όπως κάθε άλλο, αλλά τίποτα στη Βίβλο δεν είναι κοινό. Το κείμενο δεν λέει: «Και ο Θεός έδωσε-είπε αυτές τις εντολές»· αλλά «αυτά τα λόγια». Η εβραϊκή παράδοση ονομάζει πάντοτε τον Δεκάλογο «τα δέκα λόγια». Και ο όρος "Δεκάλογος" έχει σκοπό να πει ακριβώς αυτό. Παρά ταύτα έχουν τη μορφή νόμων, είναι αντικειμενικές εντολές. Γιατί λοιπόν, ο Αγιος Συγγραφέας χρησιμοποιεί, εδώ, τον όρο «δέκα λόγια»; Γιατί; Και γιατί όχι «δέκα εντολές»;

Τι διαφορά υπάρχει ανάμεσα σε μια εντολή και ένα λόγο;

Μια εντολή είναι ουσιαστικά μια επικοινωνία, που δεν απαιτεί διάλογο! Ο λόγος, από την άλλη πλευρά, είναι το βασικό μέσο των σχέσεων, ως διάλογος. Ο Θεός Πατέρας δημιουργεί μέσω του Λόγου Του και ο Τιός Του είναι ο Λόγος που έγινε σάρκα. Η αγάπη καλλιεργείται με λόγια, όπως η εκπαίδευση ή η συνεργασία. Δύο άνθρωποι που δεν αγαπούν ο ένας τον άλλον, δεν είναι σε θέση να επικοινωνούν. Όταν κάποιος μιλάει στην καρδιά μας, η μοναξιά μας παίρνει τέλος! Δέχεστε μια κουβέντα, η επικοινωνία γίνεται και οι εντολές είναι λόγια του Θεού: ο Θεός προσφέρει τον εαυτό Του με αυτά τα δέκα λόγια και περιμένει την ανταπόκρισή μας!

Ένα γεγονός είναι να λάβετε μια εντολή, το άλλο να αντιληφθούμε ότι κάποιος προσπαθεί να μιλήσει μαζί μας. Ο διάλογος είναι πολύ περισσότερο από την επικοινωνία μιας αλήθειας. Μπορώ να σας πω: «Σήμερα είναι η τελευταία μέρα της άνοιξης, έχει ζέστη για άνοιξη, αλλά σήμερα είναι η τελευταία μέρα». Αυτό είναι αλήθεια, δεν είναι διάλογος. Αλλά αν σας πω, «Τι πιστεύετε για αυτήν την άνοιξη;», κάνω ένα διάλογο. Οι εντολές είναι ένας διάλογος. Η επικοινωνία πραγματοποιείται για την ευχαρίστηση της ομιλίας και για το πραγματικό καλό που επικοινωνείται μεταξύ εκείνων που επιθυμούν ο ένας τον άλλον καλά, με λόγια. Είναι ένα καλό, που δεν συνίσταται σε πράγματα, αλλά στους ίδιους τους ανθρώπους, που δίνουν αμοιβαία τον εαυτό τους ο ένας στον άλλο στον διάλογο.

Αυτή η διαφορά δεν είναι κάτι τεχνητό. Ας δούμε τι συνέβη στην αρχή. Ο πειραστής, ο διάβολος, θέλει να εξαπατήσει τον άνδρα και τη γυναίκα & αυτό το σημείο: Θέλει να τους πείσει, ότι ο Θεός τους απαγόρευσε να φάνε το καρπό του δέντρου του καλού και του κακού, για να τους κρατήσει σε υποταγή. Η πρόκληση είναι ακριβώς αυτό: Είναι ο πρώτος κανόνας που ο Θεός έδωσε στον άνθρωπο; Θέλει να το παρουσιάσει σαν την επιβολή ενός δεσπότη που απαγορεύει και αναγκάζει; Ή είναι η φροντίδα ενός πατέρα που νοιάζεται για τους νέους του και τους προστατεύει από την αυτοκαταστροφή; Είναι λόγος επικοινωνίας ή είναι μια εντολή; Το πιο τραγικό, ανάμεσα στα πολλά ψέματα που το φίδι λέει στην Εύα, είναι ότι αυτό αποτελεί πρόταση μιας ζηλιάρας θεότητας! «Όχι, ο Θεός σας ζηλεύει»! Μιας κτητικής θεότητας - «ο Θεός δεν θέλει να έχετε ελευθερία». Τα γεγονότα δείχνουν δραματικά ότι το φίδι (Γένεση 2, 16-17· 3, 4-5), τους έκανε να πιστέψουν ότι ένας λόγος αγάπης ήταν εντολή!!

Ο άνθρωπος βρίσκεται στο σταυροδρόμι:               ο Θεός επιβάλλει πράγματα ή φροντίζει για μένα; Είναι οι εντολές Του απλώς ένας νόμος; Ή μήπως περιέχουν διδασκαλία, για να με φροντίζουν; Είναι ο Θεός πλοίαρχος ή πατέρας; Ο Θεός είναι ο Πατέρας! Ποτέ δεν το ξεχνάμε αυτό. Ακόμη και στις χειρότερες καταστάσεις, συνειδητοποιούμε ότι έχουμε ένα Πατέρα, που μας αγαπά όλους. Είμαστε υποκείμενα ή απόγονοι; Αυτή η σύγκρουση, μέσα ή έξω από μας, παρουσιάζεται συνεχώς! Χίλιες φορές πρέπει να επιλέξουμε μεταξύ της νοοτροπίας των δούλων ή της νοοτροπίας των γιων. Η εντολή είναι εκείνη ενός πατέρα. Ο λόγος είναι αυτός ενός Πατέρα!

Το Αγιο Πνεύμα είναι Πνεύμα των γιων. Είναι το Πνεύμα του Ιησού. Ένα πνεύμα σκλάβων δεν μπορεί παρά να λάβει τον Νόμο με καταπιεστικό τρόπο και μπορεί να παράγει δύο αντιτιθέμενα αποτελέσματα: είτε μια ζωή αποτελούμενη από καθήκοντα και υποχρεώσεις, είτε μια βίαιη αντίδραση απόρριψης. Όλος ο Χριστιανισμός είναι η μετάβαση από το γράμμα του Νόμου, στο Πνεύμα που του δίνει ζωή (Β' Κορ 3, 6- 17). Ο Ιησούς είναι ο Λόγος του Πατέρα, όχι η καταδίκη του Πατέρα. Ο Ιησούς ήρθε να σώσει, με το Λόγο Του, όχι μας καταδικάσε ι!

Μπορούμε να δούμε πότε ένας άνδρας ή μια γυναίκα έχει βιώσει αυτό το "πέρασμα" ή όχι! Οι άνθρωποι συνειδητοποιούν εάν είναι ένας χριστιανικός λόγος όπως σ' ένα γιο ή ένας λόγος για σκλάβους! Και εμείς οι ίδιοι θυμόμαστε απ' τις σπουδές μας αν οι εκπαιδευτικοί μας έδιναν φροντίδα σε εμάς σαν πατέρες ή μητέρες ή απλά επέβαλαν κανόνες.

Οι εντολές είναι η πορεία προς την ελευθερία, επειδή είναι ο λόγος του Πατέρα που μας κάνει ελεύθερους σε αυτό το ταξίδι.

Ο κόσμος δεν χρειάζεται νομιμοποίηση, αλλά φροντίδα. Χρειάζεται χριστιανούς με την καρδιά των γιων. Χρειάζεται χριστιανούς με καρδιάγιων: μη το ξεχνάτε αυτό.

Πάπας Φραγκίσκος

θεολόγος, ποιητής και συνθέτης

 

Τετάρτη 21 Μαΐου 2008

ΒΕΝΕΔΙΚΤΟΣ 16ος

 

Αγαπητοί αδελφοί και αδελφές,

Στη σειρά των κατηχητικών ομιλιών με θέμα τους Πατέρες της Εκκλησίας,  θα ήθελα σήμερα να μιλήσω για ένα πρόσωπο που λίγοι το γνωρίζουν: για τον Ρωμανό τον Μελωδό, που γεννήθηκε περί το 490 στην Έμεσα (το σημερινό Χομς) στη Συρία. Θεολόγος, ποιητής και συνθέτης, ανήκει στη μεγάλη ομάδα των θεολόγων που μεταμόρφωσαν τη θεολογία σε ποίηση. Αναφέρομαι στον συμπατριώτη του τον άγιο Εφραίμ τον Σύρο, που έζησε διακόσια χρόνια πριν απ’ αυτόν. Αλλά επίσης και στους θεολόγους της Δύσης, όπως στον άγιο Αμβρόσιο, που οι ύμνοι του αποτελούν ακόμα σήμερα μέρος της λειτουργίας μας και δεν παύουν να μας συγκινούν. Ή σε ένα θεολόγο, ένα δεινό στοχαστή,  όπως στον άγιο Θωμά, που μας έδωσε τους ύμνους της αυριανής εορτής του Σώματος του Κυρίου (Corpus Domini).  Αναφέρομαι στον άγιο Ιωάννη του Σταυρού και σε τόσους άλλους. Η πίστη είναι αγάπη και γι’ αυτό δημιουργεί  ποίηση και δημιουργεί μουσική. Η πίστη είναι χαρά, γι’ αυτό δημιουργεί ομορφιά.

Και όπως μάθαμε όταν είμαστε παιδιά, πριν φύγουμε πρώτα, χαιρετάμε την Μητέρα μας. Ας προσευχηθούμε όλοι στην Δέσποινά μας Υπεραγία Θεοτόκο, ο καθένας στην γλώσσα του.

Η προσευχή είναι το πρώτο και βασικό «εργαλείο δουλειάς» στα χέρια μας. Η επιμονή μας (για κάτι) προς τον Θεό δεν γίνεται για να Τον πείσουμε, αλλά περισσότερο για να δυναμώσουμε την πίστη μας και την υπομονή μας, δηλαδή, την ικανότητά μας να μαχόμαστε δίπλα στο Θεό για όσα είναι πραγματικά σπουδαία και απαραίτητα. Στην προσευχή είμαστε ζευγάρι: ο Θεός και εγώ, πολεμάμε μαζί για εκείνο που είναι σημαντικό.

Πάπας Φραγκίσκος

 

Αγαπητοί αδελφοί και αδελφές, καλημέρα!

Στο σημερινό Ευαγγέλιο, ο Ευαγγελιστής Λουκάς εξιστορεί ότι ο Ιησούς, καθώς ταξίδευε προς την Ιερουσαλήμ, εισέρχεται στην πόλη και καλωσορίζεται στο σπίτι δύο αδελφών: της Μαρίας και της Μάρθας (Λουκάς 10, 38-42). Και οι δύο τους καλωσόρισαν τον Κύριο, αλλά το έκαναν με διαφορετικούς τρόπους. Η Μαρία κάθισε στα πόδια του Ιησού και άκουσε τον λόγο του (10:39), ενώ η Μάρθα είναι πολύ απασχολημένη ετοιμάζοντας πράγματα. Κάποια στιγμή, λέει στον Ιησού, «Κύριε, δεν σε απασχολεί που η αδελφή μου με άφησε μόνη μου να κάνω το σερβίρισμα; Πες της να με βοηθήσει» (10, 40). Και ο Ιησούς αποκρίνεται, «Μάρθα, Μάρθα, είσαι νευρική και ανήσυχη για πολλά πράγματα. Υπάρχει ανάγκη για ένα μόνο πράγμα. Η Μαρία επέλεξε το καλύτερο κομμάτι και δεν θα της αφαιρεθεί» (41-42).     

Στις 8:30 το βράδυ την, Τετάρτη, 27 Ιουλίου 2016 από την κατοικία του Αρχιεπισκόπου, στην Κρακοβία, όπου διαμένει ο Πάπας για την αποστολική επίσκεψή του, συνδέθηκε με ζωντανή εικόνα και ήχο με την ιταλική νεολαία που ήταν παρούσα στην Παγκόσμια Ημέρα Νεολαίας (WYD), συγκεντρωμένη στο Παρεκκλήσι του Αγίου Ιωάννη Παύλου Β 'στην Κρακοβία. Ο Πάπας απάντησε στις ερωτήσεις τριών νεαρών εκπροσώπων.

Αγαπητοί αδελφοί και αδελφές καλημέρα!

 

Σήμερα, η λειτουργία μας μιλάει για την παραβολή του «Καλού Σαμαρείτη», παρμένη από το Ευαγγέλιο του Λουκά (10: 25-37). Μέσα στην απλότητα και τη συναρπαστικότητα της ιστορίας, (ο Ιησούς) υποδεικνύει ένα τρόπο ζωής, στο οποίο το κέντρο βάρους δεν είμαστε εμείς, αλλά άλλοι, με τις δυσκολίες τους, τους οποίους συναντάμε στο ταξίδι μας και που μας κάνουν να αναρωτιόμαστε. Οι άλλοι μας κάνουν να αναρωτιόμαστε. Και όταν οι άλλοι δεν έχουν αυτή την επίδραση πάνω μας, κάτι δεν πάει καλά, κάτι σε αυτές τις καρδιές δεν είναι χριστιανικό. Ο Ιησούς χρησιμοποιεί αυτή την παραβολή καθώς μιλάει σε ένα νομοδιδάσκαλο σχετικά με τη διπλή εντολή που σου επιτρέπει να εισέλθεις στην αιώνια ζωή: ‘να αγαπάς τον Θεό με όλη σου την καρδιά και τον διπλανό σου όπως τον εαυτό σου ‘(vv. 25-28). «Ναι – απαντάει ο νομοδιδάσκαλος – αλλά, πες μου, «ποιος είναι ο διπλανός μου;» (V, 29). Και εμείς επίσης μπορούμε να αναρωτιόμαστε το ίδιο: Ποιος είναι ο διπλανός μου; Ποιον αγαπώ όπως τον εαυτό μου; Τους συγγενείς μου; Τους φίλους μου; Τους συμπατριώτες μου; Εκείνους με την ίδια θρησκεία; … Ποιος είναι ο διπλανός μου;   

                                               Βασιλική του Βατικανού

                                              Κυριακή 15 Μαΐου 2016

«Δεν θα σας αφήσω ορφανούς» (Ιω 14, 18.)

 

Η αποστολή του Ιησού, που αποκορυφώνεται με τη δωρεά του Αγίου Πνεύματος, είχε αυτόν τον ουσιώδη σκοπό : να αποκαταστήσει τη σχέση μας με τον Πατέρα, που η αμαρτία την είχε καταστρέψει· να μας αποσπάσει από την κατάσταση των ορφανών και να μας επαναφέρει στην κατάσταση των υιών και θυγατέρων.

(Ομιλία του Πάπα Φραγκίσκου με την οποία εμπιστεύεται όλες τις μητέρες στην Παναγία.)

(Ακολουθεί ένα ‘’Χαίρε Μαρία’’ για όλες της μητέρες, ζωντανές και νεκρές.)

Αγαπητοί αδερφοί και αδερφές καλημέρα.

Σήμερα στην Ιταλία και σε άλλα μέρη του κόσμου, υπάρχει ο εορτασμός της Ανάληψης του Χριστού στον Ουρανό, που συνέβη 40 ημέρες μετά το Πάσχα. Αναλογιζόμαστε το μυστήριο του Ιησού που εγκαταλείπει τον γήινο χώρο για να περάσει στην πληρότητα της δόξας του Θεού, παίρνοντας μαζί του την ανθρωπότητα μας. Η ανθρωπότητά μας εισέρχεται για πρώτη φορά στον ουρανό. Το Ευαγγέλιο του Λουκά μας παρουσιάζει την αντίδραση των μαθητών μπροστά στον Κύριο που «απομακρύνεται από αυτούς και ανεβαίνει στους ουρανούς». 

O Πάπας Φραγκίσκος το Σάββατο σύνεστησε στους νέους Eλβετούς φρουρούς:

α. να μεγαλώσουν στη πίστη

β. να βιώσουν την οικουμενικότητα της Εκκλησίας και

γ. να ζήσουν με αδελφοσύνη.   

Στρατόπεδο προσφύγων Μόριας, Λέσβος

                                    Σάββατο 16 Απριλίου 2016

Αγαπητοί αδελφοί και αδελφές,

 

Θέλησα να είμαι σήμερα εδώ μαζί σας. Θέλω να σας πω πως δεν είστε μόνοι. Αυτές τις τελευταίες εβδομάδες κι αυτούς τους τελευταίους μήνες, υποφέρατε πολλούς πόνους καθώς αναζητούσατε μια καλύτερη ζωή. Πολλοί από σας αισθάνθηκαν αναγκασμένοι να φύγουν, εξαιτίας συγκρούσεων και διωγμών, για την ασφάλεια, πριν απ’ όλα των παιδιών σας, των μικρών σας. Κάνατε πολλές θυσίες για τις οικογένειές σας. Γνωρίζετε πόσο πόνο προκαλεί να εγκαταλείπει κανείς όλα όσα του είναι αγαπητά και – πράγμα δυσκολότερο ακόμα – να μην ξέρει κανείς τι του επιφυλάσσει το μέλλον. Πολλοί άλλοι βρίσκονται, όπως εσείς, σε στρατόπεδα ή σε πόλεις, περιμένοντας, ελπίζοντας να φτιάξουν μια καινούργια ζωή σ’ αυτή την ήπειρο.

Συνέντευξη του Αγίου Πατέρα στη διάρκεια της πτήσης επιστροφής από τη Λέσβο

                                 Σάββατο16 Απριλίου 2016

Père Lombardi

 

Καλωσορίζουμε, τώρα , ανάμεσά μας τον Άγιο Πατέρα, για μια ανταλλαγή απόψεων μετά από αυτό το ταξίδι, το σύντομο αλλά άκρως έντονο. Ξαναδιαβάζω το ανακοινωθέν που λάβατε, ώστε αν κάποιος από σας δεν μπόρεσε να το ακούσει ή να το λάβει στο τηλέφωνό του, να έχει το πλήρες κείμενο. Ο Πάπας εύχεται όλο το περιεχόμενο να είναι σαφές.

«Η χάρις του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού και η αγάπη του Θεού και Πατρός και η κοινωνία του Αγίου Πνεύματος μετά πάντων υμών» (2 Κορ 13, 13).

  1. Οι δύο προκαθήμενοι ευχαριστούν τον Τριαδικό Θεό για τη συνάντηση αυτή, πρώτη στην ιστορία. Εκφράζουν τη χαρά τους που συναντιούνται αδελφικά για να συζητήσουν «δια ζώσης» τις αμοιβαίες σχέσεις των Εκκλησιών, τα ουσιώδη προβλήματα των πιστών και τις προοπτικές εξέλιξης του ανθρώπινου πολιτισμού.