ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ  ΜΕ  ΤΟΥΣ  ΝΕΟΥΣ ΣΤΗΝ  ΑΚΡΟΓΙΑΛΙΑ  ΤΟΥ  CARACCIOLΟ

Νάπολη, Σάββατο 21 Μαρτίου 2015

Ερώτηση μιας νεαρής κοπέλας, της Μπιάνκα

Εξ ονόματος όλων των νέων σας καλωσορίζω στη Νάπολη!  Εσείς, Αγιότατε, μας διδάσκετε ότι ο απόστολος οφείλει να προσπαθεί να είναι άνθρωπος ευγενικός, γαλήνιος, γεμάτος ενθουσιασμό και χαρά, άνθρωπος που, όπου κι αν βρίσκεται, μεταδίδει τη χαρά, κι αυτό ισχύει βέβαια και για μας! Εντούτοις, η ένδεια ονείρων και ελπίδων στην καρδιά μας είναι κι αυτή εξ ίσου σημαντική. Έτσι δυσκολευόμαστε συχνά να συζεύξουμε τις χριστιανικές αξίες που φέρουμε μέσα μας με τη φρίκη, τις δυσκολίες και τη διαφθορά που περιβάλλουν την καθημερινότητά μας. Άγιε Πατέρα, στο μέσον τόσων «σιωπών του Θεού» πώς να φυτέψουμε σπόρους χαράς και να σπείρουμε ελπίδα ώστε να κάνουμε να καρποφορήσει η γη της αυθεντικότητας, της αλήθειας, της δικαιοσύνης, της αληθινής αγάπης, εκείνης που ξεπερνά όλα τα ανθρώπινα όρια ; 

 

(Άγιος Πατέρας) 

Συγχωρείστε με που κάθομαι, αλλά είμαι πραγματικά κουρασμένος, επειδή εσείς οι Ναπολιτάνοι με κάνετε να μετακινούμαι… Ο Θεός, ο Θεός μας, είναι ένας Θεός των λόγων, είναι ένας Θεός των κινήσεων, είναι ένας Θεός των σιωπών. Ο Θεός των λόγων, το ξέρουμε γιατί μέσα στη Βίβλο βρίσκονται οι λόγοι του Θεού : ο Θεός μας μιλά, μας αναζητά. Ο Θεός των κινήσεων είναι ο Θεός που βαδίζει. Ας σκεφτούμε την παραβολή του Καλού Ποιμένα που πάει να μας αναζητήσει, που μας καλεί με το όνομά μας, που μας γνωρίζει καλύτερα απ’ ότι εμείς οι ίδιοι τον εαυτό μας, που μας περιμένει πάντα, που μας συγχωρεί πάντα, που μας καταλαβαίνει πάντα με κινήσεις τρυφερότητας. Και έπειτα ο Θεός της σιωπής. Σκεφτείτε τις μεγάλες σιωπές μέσα στη Βίβλο : για παράδειγμα τη σιωπή στην καρδιά του Αβραάμ, όταν πήγαινε με τον γιο του για να τον προσφέρει  θυσία. Δυο μέρες για ν’ ανεβούν το βουνό, αλλά δεν τολμούσε να πει τίποτα στον γιο του, έστω κι αν ο γιος, που δεν ήταν κουτός, καταλάβαινε. Και ο Θεός σιωπούσε. Αλλά η μεγαλύτερη σιωπή του Θεού υπήρξε ο Σταυρός : ο Ιησούς ένιωσε τη σιωπή του Πατέρα σε τέτοιο σημείο ώστε να την χαρακτηρίσει «εγκατάλειψη» :  «Πατέρα, γιατί μ’ εγκατέλειψες ;» Κι έπειτα συνέβη αυτό το θαύμα του Θεού, αυτός ο λόγος, αυτή η μεγαλειώδης κίνηση που ήταν η Ανάσταση. Ο Θεός μας είναι επίσης ο Θεός των σιωπών, και υπάρχουν σιωπές του Θεού που δεν μπορεί κανείς να τις εξηγήσει αν δεν κοιτάζει τον Εσταυρωμένο. Για παράδειγμα, γιατί τόσα παιδιά υποφέρουν ; Αυτή είναι μία από τις μεγάλες σιωπές του Θεού. Και δεν λέω ότι μπορεί κανείς να καταλάβει τη σιωπή του Θεού, αλλά μπορούμε να πλησιάσουμε τις σιωπές του Θεού κοιτάζοντας τον Χριστό εσταυρωμένο, τον Χριστό να πεθαίνει, τον Χριστό εγκαταλειμμένο, από τον Κήπο των ελαιών ως τον Σταυρό. Ιδού οι σιωπές. «Αλλά ο Θεός μάς δημιούργησε για να είμαστε ευτυχισμένοι» - «Ναι, είναι αλήθεια». Αλλά Αυτός συχνά σιωπά. Κι αυτό είναι η αλήθεια. Εγώ δεν μπορώ να σε ξεγελάσω λέγοντας : «Όχι, έχε την πίστη και όλα θα πάνε καλά, θα είσαι ευτυχισμένη, θα έχεις πολλή τύχη, χρήματα…» : όχι, ο Θεός μας κρατάει επίσης σιωπή. Θυμήσου : είναι ο Θεός των λόγων, ο Θεός των κινήσεων και ο Θεός των σιωπών, αυτά τα τρία πράγματα πρέπει να τα ενώσεις στη ζωή σου. Αυτό θέλω να σου πω. Συγγνώμη… Δεν έχω άλλη «συνταγή».

 

Ερώτηση της Ερμίνια, 95 ετών 

Άγιε Πατέρα, ονομάζομαι Ερμίνια, είμαι 95 ετών. Ευχαριστώ τον Θεό για το δώρο μιας μακράς ζωής. Και ευχαριστώ κι εσάς επίσης επειδή δεν χάνετε ευκαιρία να την υπερασπίζεστε. Έχουμε τόσο ανάγκη απ’ αυτήν ! Γιατί μέσα στην κοινωνία μας αυτή είναι ένα δώρο που μοιάζει να φοβίζει και που συχνά απορρίπτεται και πετιέται στα σκουπίδια. Μέσα στο πέρασμα των χρόνων, βρέθηκα μόνη μετά τον θάνατο του συζύγου μου, πιο εύθραυστη και με πολλές ανάγκες. Φοβήθηκα ότι θα έπρεπε να εγκαταλείψω το σπίτι μου, για να καταλήξω σ’ ένα ίδρυμα, σε μια από αυτές τις «αποθήκες ηλικιωμένων ανθρώπων» για τις οποίες μιλήσατε. Έτσι οι ηλικιωμένοι, συχνά, οδηγούνται στο σημείο να διερωτηθούν αν η ύπαρξή τους έχει ακόμα νόημα. Είχα τη χάρη να συναντήσω μια χριστιανική κοινότητα γεμάτη ζωτικότητα και όπου βιώνουμε τη στοργή και τη δωρεάν παροχή. Έτσι στα γεράματά μου ήρθαν «άγγελοι», όπως τους αποκαλώ, νέοι και λιγότερο νέοι, που με βοηθούν, με επισκέπτονται, με στηρίζουν στις καθημερινές δυσκολίες. Η φιλία μαζί τους μου έφερε πολλή δύναμη και πολύ θάρρος.  Ακόμα και να προσεύχομαι μαζί τους μ’ έχει βοηθήσει πολύ : είμαι αδύνατη, αλλά με την προσευχή για τους φτωχούς, για τους αρρώστους, για τις ανάγκες του κόσμου, για την ειρήνη, για το καλό της Εκκλησίας, και για τον Πάπα επίσης, βρίσκω τη δύναμη να βοηθώ και να προστατεύω τους άλλους. Έτσι, όλοι αυτοί που βοηθούν αυτούς που βοηθούνται αποτελούν μια μεγάλη οικογένεια : γέροι και νέοι μαζί. Πώς μπορούμε όλοι να ζήσουμε ακόμα περισσότερο μια Εκκλησία που θα ήταν η οικογένεια όλων των γενεών, χωρίς να βάζουμε στα άχρηστα τους ηλικιωμένους και κάνοντάς τους να αισθάνονται ζωντανό μέρος της κοινότητας ; 

 

(Άγιος Πατέρας)  

Καθίστε, γιατί όταν ακούω να λέτε ότι είστε 95 ετών, εγώ είμαι ο Ναπολέοντας! Συγχαρητήρια, δεν δείχνετε την ηλικία σας! Είπατε ένα λόγο κλειδί του πολιτισμού μας : «βάζουμε στα άχρηστα».  Οι ηλικιωμένοι μπαίνουν στα άχρηστα, επειδή αυτή η κοινωνία βάζει στα άχρηστα ότι δεν είναι χρήσιμο : χρησιμοποιεί και πετάει. Τα παιδιά δεν είναι χρήσιμα : γιατί να έχουμε παιδιά ; Καλύτερα να μην έχουμε. Έτσι κι αλλιώς εγώ έχω στοργή, τα καταφέρνω μ’ ένα μικρό σκύλο ή μια γάτα! Βάζουμε στα άχρηστα τα παιδιά, βάζουμε στα άχρηστα τους ηλικιωμένους, επειδή τους αφήνουμε μόνους. Εμείς, οι ηλικιωμένοι, έχουμε αναπηρίες, προβλήματα και προκαλούμε προβλήματα στους άλλους, και οι άνθρωποι μας βάζουν στα άχρηστα ίσως για τις αναπηρίες μας, επειδή δεν είμαστε χρήσιμοι πια. Και υπάρχει επίσης αυτή η συνήθεια – συγχωρείστε παρακαλώ αυτές τις λέξεις – να τους αφήνουμε να πεθαίνουν και όπως μας αρέσει πολύ να χρησιμοποιούμε ευφημισμούς, μεταχειριζόμαστε έναν τεχνικό όρο : ευθανασία. Και όχι μόνο η ευθανασία που γίνεται με μια ένεση, αλλά η καλυμμένη ευθανασία, όταν δεν δίνονται τα φάρμακα, όταν δεν τους γράφουν θεραπείες, όταν κάνουν τη ζωή τους θλιβερή κι έτσι πεθαίνουν, όλα τελειώνουν. 

Ο δρόμος που λέτε πως βρήκατε είναι το καλύτερο φάρμακο για να ζει κανείς πολύ : η εγγύτητα, η φιλία, η τρυφερότητα. Καμιά φορά, ρωτάω τα παιδιά που έχουν ηλικιωμένους συγγενείς : είστε κοντά στους ηλικιωμένους συγγενείς σας ; Και αν βρίσκονται σε γηροκομείο – επειδή είναι αλήθεια πως όταν ο πατέρας και η μητέρα εργάζονται δεν μπορούν να τους κρατήσουν στο σπίτι – πηγαίνετε και τους βλέπετε ; Στην άλλη μου επισκοπή, όταν επισκεπτόμουν τα γηροκομεία, έβρισκα τόσους ηλικιωμένους που τους ρωτούσα : «Και τα παιδιά σας ;» «Καλά, καλά, καλά». «Έρχονται να σας δουν ;» Έμεναν σιωπηλοί και καταλάβαινα αμέσως… «Πότε ήταν η τελευταία φορά που ήρθαν ;» «Τα Χριστούγεννα» : είχαμε Αύγουστο. Τους αφήνουν εκεί, χωρίς στοργή, και η στοργή είναι το πιο σημαντικό φάρμακο για έναν ηλικιωμένο. Αλλά όλοι έχουμε ανάγκη από στοργή, και με τα χρόνια, όλο και περισσότερο. Εσείς, παιδιά, που έχετε ηλικιωμένους γονείς, σας ζητώ να εξετάσετε τη συνείδησή σας : πως πάει η τέταρτη εντολή ; Πηγαίνεις να τους δεις ; Τους προσφέρεις τρυφερότητα ; Περνάς λίγο χρόνο με τον ηλικιωμένο πατέρα ή μητέρα σου ; Μου αρέσει να διηγούμαι μια ιστορία που μου την έλεγαν όταν ήμουν παιδί, στο σπίτι. Ήταν κάποτε ένας παππούς που κατοικούσε μαζί με τον γιο του, τη νύφη του και τα εγγόνια του. Αλλά ο παππούς γερνούσε και στο τέλος, ο καημένος, όταν έτρωγε τη σούπα του, λερωνόταν λίγο. Μια μέρα ο μπαμπάς αποφάσισε να μην τρώει πια ο παππούς στο οικογενειακό τραπέζι, γιατί ήταν μια κακή παρουσία και δεν μπορούσαν να καλούν φίλους. Αγόρασε ένα μικρό τραπέζι και ο παππούς έτρωγε στην κουζίνα μοναχός. Η μοναξιά είναι το χειρότερο δηλητήριο για τα ηλικιωμένα άτομα. Μια μέρα, ο μπαμπάς γυρίζει από τη δουλειά του και βρίσκει τον τετράχρονο γιο του να παίζει με ξύλα, καρφιά κι ένα σφυρί. Και του λέει : «Τι κάνεις εκεί ;». «Ένα μικρό τραπέζι, κι έτσι όταν γεράσεις θα μπορείς να τρως εκεί!» Θερίζει κανείς ότι σπέρνει! Σ’ εσάς παιδιά, υπενθυμίζω την τέταρτη εντολή. Δίνεις στοργή στους γονείς σου, τους αγκαλιάζεις, τους λες πως τους αγαπάς ; Αν ξοδεύουν πολλά χρήματα για φάρμακα, τους μαλώνεις ; Εξετάστε σε βάθος τη συνείδησή σας. Η στοργή είναι το καλύτερο φάρμακο για μας τους ηλικιωμένους. Αυτή τη μαρτυρία που δίνετε μαζί με τους φίλους σας – που είναι δυνατοί – πρέπει να την διηγηθείτε όσο γίνεται περισσότερο, ώστε οι άνθρωποι να βιαστούν να κάνουν το ίδιο. Αλλά ποτέ μη βάλετε στα άχρηστα έναν ηλικιωμένο. Ποτέ.

 

Ερώτηση από την οικογένεια Russo 

Αγιότατε, είπατε πρόσφατα πως πρέπει να κοινωνούμε την ομορφιά της οικογένειας, στο μέτρο που αυτή είναι ο προνομιακός χώρος της συνάντησης με τη δωρεάν παροχή της αγάπης. Αυτή η πρόκληση απαιτεί δέσμευση, γνώση και αντίσταση στα αντίθετα ρεύματα, αξιολογώντας εκ νέου τη δυνατότητα θαρραλέας επιλογής, που υπερασπίζονται την πραγματική έννοια της οικογένειας ως ανανέωσης της κοινωνίας και ως προνομιακό μέσο μετάδοσης της πίστης. Μας παροτρύνετε να «μην αφήνουμε να μας κλέβουν την ελπίδα», αλλά σε μια πόλη σαν τη Νάπολη, πατρίδα τόσων αγίων, αλλά επίσης έδρα τόσων πόνων και αντιλογιών, όπου η οικογένεια έχει δεχθεί επιθέσεις, πώς μπορούμε να οικοδομήσουμε μια ποιμαντική της οικογένειας που να βγαίνει, να πηγαίνει στην επίθεση και να μη μένει κλεισμένη, στην άμυνα, και που να διηγείται όλη την ομορφιά αυτής της στάσης. Πώς μπορούμε να συζεύξουμε την υπερβολική εκκοσμίκευσή μας με την πνευματικότητα και, εμπνεόμενοι από τα λόγια του αρχιεπισκόπου μας «να αφήσουμε χώρο στην ελπίδα» ; 

 

(Άγιος Πατήρ) 

Η οικογένεια βρίσκεται σε κρίση : αυτό είναι αλήθεια, δεν είναι καινούργιο. Οι νέοι δεν θέλουν να παντρεύονται, προτιμούν να συζούν, ήσυχα και χωρίς συμβιβασμούς. Στη συνέχεια, αν έρθει ένα παιδί, κατ’ ανάγκην θα  παντρευτούν. Σήμερα δεν είναι της μόδας να παντρεύεται κανείς! Έπειτα, ρωτάω πολύ συχνά όταν γίνονται γάμοι στην Εκκλησία : «Εσύ που έρχεσαι να παντρευτείς, το κάνεις επειδή θέλεις πράγματι να λάβεις από τον αρραβωνιαστικό ή την αρραβωνιαστικιά σου το μυστήριο, ή έρχεσαι επειδή κοινωνικά πρέπει κανείς να φέρεται έτσι ;» Εδώ και λίγο καιρό,  συνέβη ένα ζευγάρι που γνωρίζω, μετά από μακρά συμβίωση, αποφάσισαν να παντρευτούν. «Και πότε ;» «Δεν ξέρουμε ακόμα, γιατί γυρεύουμε μια εκκλησία που να είναι σε αρμονία με το φόρεμα, κι έπειτα γυρεύουμε το εστιατόριο που θα είναι κοντά στην εκκλησία, κι έπειτα πρέπει να ετοιμάσουμε τα σακουλάκια με τα κουφέτα, κι έπειτα…» «Αλλά πες μου : με ποια πίστη παντρεύεσαι ;» Η κρίση της οικογένειας είναι μια κοινωνική πραγματικότητα. Έπειτα υπάρχουν οι ιδεολογικές αποικιοκρατίες σχετικά με τις οικογένειες, οι τρόποι και οι προτάσεις που είναι στην Ευρώπη και που έρχονται επίσης πέρα από τον ωκεανό. Έπειτα υπάρχει αυτό το λάθος του ανθρώπινου πνεύματος που είναι η θεωρία του γένους, που δημιουργεί τόση σύγχυση. Έτσι η οικογένεια βάλλεται. Πώς να αντιμετωπίσει κανείς την εκκοσμίκευση που είναι σε δράση ; Πώς να αντιμετωπίσει κανείς αυτές τις ιδεολογικές αποικιοκρατίες ; Πώς να αντιμετωπίσει κανείς έναν πολιτισμό που δεν υπολογίζει την οικογένεια, όπου οι άνθρωποι προτιμούν να μην παντρεύονται ;  Δεν έχω συνταγή. Η Εκκλησία έχει συνείδηση αυτής της κατάστασης και ο Κύριος μας έχει εμπνεύσει να συγκαλούμε τη σύνοδο για την οικογένεια, για τα πολλά προβλήματα. Για παράδειγμα, το πρόβλημα της προετοιμασίας για τον γάμο στην εκκλησία. Πώς προετοιμάζονται τα ζεύγη που έρχονται να παντρευτούν ; Κάποτε γίνονται τρείς συναντήσεις… Αυτό είναι αρκετό για την επαλήθευση της πίστης ; Δεν είναι εύκολο. Η προετοιμασία για τον γάμο δεν είναι υπόθεση μαθημάτων, όπως θα μπορούσε να είναι ένα μάθημα γλωσσών : γίνεστε σύζυγοι σε οχτώ μαθήματα. Η προετοιμασία για τον γάμο είναι άλλο πράγμα. Πρέπει ν’ αρχίζει στο σπίτι, από τους φίλους, από την νεότητα, από τον καιρό των αρραβώνων. Οι αρραβώνες έχασαν το ιερό νόημα του σεβασμού. Σήμερα, γενικώς, ο αρραβώνας και η συγκατοίκηση είναι σχεδόν το ίδιο πράγμα. Όχι πάντα, επειδή υπάρχουν και ωραία παραδείγματα… Πώς να προετοιμαστούν αρραβώνες που να βοηθούν τους μελλόνυμφους να ωριμάσουν ; Επειδή όταν η περίοδος των αρραβώνων λειτουργεί, έρχεται η στιγμή του γάμου, γιατί η στιγμή είναι ώριμη. Είναι όπως τα φρούτα : αν δεν τα μαζέψεις όταν είναι ώριμα, πάνε χαμένα. Αλλά όλα είναι σε κρίση, και σας ζητώ να προσεύχεσθε πολύ. Δεν έχω συνταγή γι’ αυτό. Αλλά η μαρτυρία της αγάπης είναι σημαντική, να μαρτυρούμε για τον τρόπο που λύνει τα προβλήματα. 

Μέσα στο γάμο, κι εκεί αρπαζόμαστε και…τα πιάτα εκσφενδονίζονται. Δίνω πάντα μια πρακτική συμβουλή : μαλώνετε όσο θέλετε, αλλά μην τελειώνετε τη μέρα χωρίς να συμφιλιώνεστε. Για να το κάνετε αυτό δεν είναι απαραίτητο να γονατίζετε, αρκεί ένα χάδι, επειδή όταν μαλώνει κανείς, μένει μνησικακία μέσα του, και όταν συμφιλιώνεται κανείς αμέσως, όλα πάνε καλά. Την ψυχρή μνησικακία της προηγούμενης μέρας είναι πολύ πιο δύσκολο να τη σβήσετε, να συμφιλιώνεστε λοιπόν την ίδια μέρα. Είναι μια συμβουλή. Έπειτα, είναι σημαντικό να ρωτάτε τον άλλον αν ένα πράγμα του αρέσει ή δεν του αρέσει : είστε δύο, το «εγώ» δεν έχει πολλή αξία στον γάμο, το εμείς «αξίζει». Αυτό που λέγεται : μοιρασμένη χαρά διπλή χαρά, μοιρασμένος πόνος μισός πόνος, είναι αληθινό και  για τον γάμο. Έτσι πρέπει να βιώνεται η έγγαμη ζωή κι αυτό γίνεται με την προσευχή, πολλή προσευχή, και με τη μαρτυρία, ώστε η αγάπη να μη σβήνει. Γιατί στη ζωή υπάρχουν πάντα δύσκολες δοκιμασίες, δεν μπορεί κανείς να σκεφτεί να βρει ένα άλλο πρόσωπο  και να πει : « Αν δεν είχα γνωρίσει αυτόν, ή αυτήν, πριν, θα είχα παντρευτεί αυτόν ή εκείνην. Αλλά δεν τον γνώρισες πριν, έφτασε αργά. Κλείσε αμέσως την πόρτα. Προσέχετε αυτά τα πράγματα και προχωρείτε με τη μαρτυρία σας, κι έτσι επανέρχομαι στην αρχή : η οικογένεια βρίσκεται σε κρίση, και δεν είναι εύκολο να δώσω μια απάντηση, ωστόσο η μαρτυρία και η προσευχή είναι απαραίτητες.

 

(Στο τέλος της συνάντησης)

Σας ευχαριστώ πολύ για την υποδοχή αυτή και για τις μαρτυρίες. Και σας παρακαλώ να προσεύχεστε για μένα. Σας ζητώ να προσεύχεστε για τους νέους : σήμερα είναι η πρώτη μέρα της Άνοιξης, η μέρα της ελπίδας, η μέρα των νέων. Ίσως κάθε Άνοιξη ξαναπαίρνουμε τον δρόμο της νεότητας, ανθίζουμε για άλλη μια φορά. Ξαναλέω στους νέους : μη χάνετε την ελπίδα να πηγαίνετε πάντα μπροστά. Στους ηλικιωμένους : προωθείτε τη σοφία της ζωής, οι ηλικιωμένοι είναι σαν το καλό κρασί όταν ωριμάζει. Και το καλό κρασί έχει κάτι καλό που χρησιμεύει τόσο στους νέους όσο και στους ηλικιωμένους. Οι νέοι και οι ηλικιωμένοι μαζί : οι νέοι έχουν τη δύναμη και οι ηλικιωμένοι τη μνήμη και τη σοφία. Ένας λαός που δεν φροντίζει τους νέους, που τους αφήνει άνεργους, και που δεν φροντίζει τους ηλικιωμένους, δεν έχει μέλλον. Αν θέλουμε ο λαός μας να έχει μέλλον, πρέπει να φροντίζουμε τους νέους ζητώντας εργασία γι’ αυτούς, ζητώντας γι’ αυτούς διεξόδους σ’ αυτή την κρίση, δίνοντάς τους τις αξίες της παιδείας. Και οφείλουμε να φροντίζουμε τους ηλικιωμένους, αυτούς που μας φέρνουν τη σοφία της ζωής. Τώρα, ας παρακαλέσουμε την Παναγία και τον άγιο Ιωσήφ να προστατεύουν τους νέους, τους ηλικιωμένους και τις οικογένειες.