Θεία Λειτουργία με το μυστήριο του γάμου

Κήρυγμα από τον Πάπα Φραγκίσκο

Πλατεία Αγίου Πέτρου

Κυριακή 14 Σεπτεμβρίου 2014

 

Σήμερα το πρώτο ανάγνωσμα μας μιλάει για το ταξίδι των ανθρώπων μέσα από την έρημο. Μπορούμε να τους φανταστούμε καθώς περπατούσαν, οδηγούμενοι από τον Μωυσή. Ήταν οικογένειες: πατέρες, μητέρες, υιοί και κόρες, παππούδες και γιαγιάδες, άνδρες και γυναίκες όλων των ηλικιών, που συνοδεύονταν από παιδιά και ηλικιωμένους οι οποίοι αγωνίζονταν για να κάνουν το ταξίδι. Αυτός ο λαός μάς θυμίζει τη εκκλησία, καθώς διαβαίνει δια μέσου της ερήμου του σύγχρονου κόσμου, μάς θυμίζει το Λαό του Θεού που αποτελείται, ως επί το πλείστον, από οικογένειες.

 

Αυτό μας κάνει να σκεφτούμε τις οικογένειες, τις οικογένειές μας, καθώς πορεύονται στα μονοπάτια της ζωής με τις καθημερινές τους εμπειρίες. Είναι αδύνατον να μετρηθεί η δύναμη και το βάθος της ανθρωπιάς που περιέχεται σε μια οικογένεια: αμοιβαία βοήθεια, εκπαιδευτική υποστήριξη, σχέσεις αναπτύσσονται καθώς μέλη της οικογένειας ωριμάζουν, η μετοχή σε χαρές και δυσκολίες. Οι οικογένειες είναι το πρώτο μέρος στο οποίο διαμορφωνόμαστε ως πρόσωπα και συγχρόνως οι «λίθοι» για τη δημιουργία των κοινωνιών.

Ας επιστρέψουμε όμως στη βιβλική ιστορία. Σε ορισμένο σημείο «οι άνθρωποι άρχισαν να γίνονται ανυπόμονοι στην πορεία» (Αρ 21.4). Έχουν κουραστεί, τα αποθέματα νερού είναι λίγα και το μόνο που έχουν για τροφή είναι το μάννα, το οποίο, αν και άφθονο και σταλμένο από το Θεό, φαίνεται πολύ πενιχρό σε μια εποχή κρίσης. Και έτσι παραπονιούνται και διαμαρτύρονται εναντίον του Θεού και του Μωυσή: «Γιατί μας έκανες να φύγουμε;…» (Αρ 21.5). Μπαίνουν στον πειρασμό να γυρίσουν πίσω και να εγκαταλείψουν το ταξίδι.

Εδώ οι σκέψεις μας στρέφονται στα παντρεμένα ζευγάρια που «γίνονται ανυπόμονα στην πορεία» της συζυγικής και οικογενειακής ζωής. Η ταλαιπωρία του ταξιδιού τούς αναγκάζει να βιώνουν εσωτερική κούραση: χάνουν την γεύση του γάμου και παύουν να αντλούν νερό από το πηγάδι του μυστηρίου. Η καθημερινότητα γίνεται επαχθής, και συχνά, ακόμη και «αηδιαστική».

Κατά τη διάρκεια τέτοιων στιγμών αποπροσανατολισμού -η Βίβλος λέει- δηλητηριώδη φίδια έρχονται και δαγκώνουν τους ανθρώπους, και πολλοί πεθαίνουν. Αυτό αναγκάζει τους ανθρώπους να μετανοήσουν και να στραφούν στον Μωυσή για συγχώρεση, ζητώντας του να παρακαλέσει τον Κύριο έτσι ώστε να διώξει τα φίδια. Ο Μωυσής προσεύχεται στο Θεό και ο Θεός προσφέρει μια θεραπεία: ένα χάλκινο φίδι τοποθετημένο πάνω σε ένα στύλο: όποιος το κοιτάζει θα σωθεί από το θανατηφόρο δηλητήριο των οχιών.

Ποιο είναι το νόημα αυτού του συμβολισμού; Ο Θεός δεν σκοτώνει τα φίδια, αλλά αντίθετα προσφέρει ένα «αντίδοτο»: μέσω του χάλκινου φιδιού που διαμορφώθηκε από το Μωυσή, ο Θεός μεταδίδει τη θεραπευτική δύναμη του, δηλαδή το έλεός του, που είναι πιο ισχυρό από το δηλητήριο του Διαβόλου.

Όπως ακούσαμε στο Ευαγγέλιο, ο Ιησούς προσδιορίζει τον εαυτό του με αυτό το σύμβολο: από αγάπη ο Πατέρας «έδωσε» τον μονογενή του Υιό, έτσι ώστε άνδρες και γυναίκες να μπορούν να έχουν αιώνια ζωή (Ιω 3.13-17). Η τόση απέραντη αγάπη του Πατέρα κεντρίζει τον Υιό να γίνει άνθρωπος, να γίνει υπηρέτης και να πεθάνει για μας πάνω σε ένα σταυρό. Από τέτοια αγάπη, ο Πατέρας ανασταίνει τον Υιό του, δίνοντάς του την κυριαρχία σε ολόκληρο το σύμπαν. Αυτό εκφράζεται από τον Άγιο Παύλο στον ύμνο του στην Επιστολή του προς Φιλιππησίους (2.6-11). Όποιος εμπιστεύεται τον εαυτό του στον Ιησού που σταυρώθηκε λαμβάνει το έλεος του Θεού και βρίσκει θεραπεία από το θανατηφόρο δηλητήριο της αμαρτίας.

Η θεραπεία που προσφέρει ο Θεός στους ανθρώπους εφαρμόζεται επίσης, με ένα συγκεκριμένο τρόπο, σε συζύγους οι οποίοι «έχουν γίνει ανυπόμονοι στην πορεία» και οι οποίοι υποκύπτουν στον επικίνδυνο πειρασμό της αποθάρρυνσης, της απιστίας, της αδυναμίας, της εγκατάλειψης… Σε αυτούς επίσης, ο Θεός Πατέρας δίνει τον Υιό του Ιησού, όχι για να τους καταδικάσει, αλλά για να τους σώσει: αν οι ίδιοι εμπιστευτούν τους εαυτούς τους σε Αυτόν, θα τους θεραπεύσει με τη φιλεύσπλαχνη αγάπη που χύνεται εμπρός από το Σταυρό, με τη δύναμη της χάριτός του που αναζωογονεί και δείχνει στα παντρεμένα ζευγάρια και τις οικογένειες και πάλι το σωστό δρόμο.

Η αγάπη του Χριστού, που ευλόγησε και αγίασε την ένωση του άνδρα και της γυναίκας, είναι σε θέση να διατηρήσει την αγάπη τους και να την ανανεώσει, όταν ανθρωπίνως μιλώντας, χαθεί, τραυματιστεί ή φθαρεί. Η αγάπη του Χριστού μπορεί να αποκαταστήσει στους συζύγους τη χαρά τού να ταξιδεύουν μαζί. Αυτό είναι το νόημα του γάμου: άνδρας και γυναίκα σε μια κοινή πορεία όπου ο σύζυγος βοηθά τη γυναίκα του και η γυναίκα τον σύζυγο της να ολοκληρωθούν σαν άνθρωποι. Αυτό είναι το έργο που και οι δύο μοιράζεστε. «Σε αγαπώ, και για αυτό το λόγο σε βοηθώ να γίνεις όλο και περισσότερο μια καλύτερη γυναίκα», «Σε αγαπώ, και για αυτό το λόγο σε βοηθώ να γίνεις όλο και περισσότερο ένας καλύτερος άνδρας». Εδώ βλέπουμε την αμοιβαιότητα των διαφορών. Η διαδρομή δεν είναι πάντα ομαλή, χωρίς διαφωνίες, αλλιώς δεν θα ήταν ανθρώπινη. Είναι μια απαιτητική διαδρομή, μερικές φορές είναι δύσκολη και μερικές φορές ταραγμένη, αλλά έτσι είναι η ζωή! Στο πλαίσιο της θεολογίας που ο λόγος του Θεού μας προσφέρει σχετικά με την συμπόρευση των ανθρώπων, την συμπόρευση των συζύγων, θα ήθελα να σας δώσω κάποιες συμβουλές. Είναι φυσιολογικό για τον άνδρα και τη γυναίκα να καβγαδίσουν, είναι φυσιολογικό. Συμβαίνει πάντα. Αλλά η συμβουλή μου είναι η εξής: ποτέ μην αφήνετε να τελειώσει η μέρα χωρίς να έχετε κάνει πρώτα ειρήνη. Ποτέ! Μια μικρή χειρονομία είναι αρκετή. Έτσι το ταξίδι μπορεί να συνεχιστεί. Ο γάμος είναι ένα σύμβολο της ζωής, η πραγματική ζωή: δεν είναι «φαντασία». Είναι το Μυστήριο της αγάπης του Χριστού και της Εκκλησίας, μια αγάπη που βρίσκει την απόδειξη και την εγγύησή της στο Σταυρό. Δική μου επιθυμία είναι να έχετε ένα καλό και γόνιμο ταξίδι και να ωριμάζετε μέσα από την αγάπη. Σας εύχομαι ευτυχία. Θα υπάρξουν όμως σταυροί! Αλλά ο Κύριος είναι πάντα εκεί για να μας βοηθήσει να προχωρήσουμε προς τα εμπρός. Είθε ο Κύριος να σας ευλογεί!

+


 

FEAST OF THE EXALTATION OF THE HOLY CROSS

HOLY MASS WITH THE RITE OF MARRIAGE

HOMILY OF POPE FRANCIS

Saint Peter's Square

Sunday, 14 September 2014

Video

Photo Gallery

Today’s first reading speaks to us of the people’s journey through the desert. We can imagine them as they walked, led by Moses; they were families: fathers, mothers, sons and daughters, grandparents, men and women of all ages, accompanied by many children and the elderly who struggled to make the journey. This people reminds us of the Church as she makes her way across the desert of the contemporary world, reminds us of the People of God composed, for the most part, of families.

This makes us think of families, our families, walking along the paths of life with all their day to day experiences. It is impossible to quantify the strength and depth of humanity contained in a family: mutual help, educational support, relationships developing as family members mature, the sharing of joys and difficulties. Families are the first place in which we are formed as persons and, at the same time, the “bricks” for the building up of society.

Let us return to the biblical story. At a certain point, “the people became impatient on the way” (Num 21:4). They are tired, water supplies are low and all they have for food is manna, which, although plentiful and sent by God, seems far too meagre in a time of crisis. And so they complain and protest against God and against Moses: “Why did you make us leave?...” (cf. Num. 21:5). They are tempted to turn back and abandon the journey.

Here our thoughts turn to married couples who “become impatient on the way”, the way of conjugal and family life. The hardship of the journey causes them to experience interior weariness; they lose the flavour of matrimony and they cease to draw water from the well of the Sacrament. Daily life becomes burdensome, and often, even “nauseating”. 

During such moments of disorientation – the Bible says – poisonous serpents come and bite the people, and many die. This causes the people to repent and to turn to Moses for forgiveness, asking him to beseech the Lord so that he will cast out the snakes. Moses prays to the Lord, and the Lord offers a remedy: a bronze serpent set on a pole; whoever looks at it will be saved from the deadly poison of the vipers.

What is the meaning of this symbol? God does not destroy the serpents, but rather offers an “antidote”: by means of the bronze serpent fashioned by Moses, God transmits his healing strength, namely his mercy, which is more potent than the Tempter’s poison.

As we have heard in the Gospel, Jesus identifies himself with this symbol: out of love the Father “has given” his only begotten Son so that men and women might have eternal life (cf. Jn 3:13-17). Such immense love of the Father spurs the Son to become man, to become a servant and to die for us upon a cross. Out of such love, the Father raises up his son, giving him dominion over the entire universe. This is expressed by Saint Paul in his hymn in the Letter to the Philippians (cf. 2:6-11). Whoever entrusts himself to Jesus crucified receives the mercy of God and finds healing from the deadly poison of sin.

The cure which God offers the people applies also, in a particular way, to spouses who “have become impatient on the way” and who succumb to the dangerous temptation of discouragement, infidelity, weakness, abandonment… To them too, God the Father gives his Son Jesus, not to condemn them, but to save them: if they entrust themselves to him, he will bring them healing by the merciful love which pours forth from the Cross, with the strength of his grace that renews and sets married couples and families once again on the right path.

The love of Christ, which has blessed and sanctified the union of husband and wife, is able to sustain their love and to renew it when, humanly speaking, it becomes lost, wounded or worn out. The love of Christ can restore to spouses the joy of journeying together. This is what marriage is all about: man and woman walking together, wherein the husband helps his wife to become ever more a woman, and wherein the woman has the task of helping her husband to become ever more a man. This is the task that you both share. “I love you, and for this love I help you to become ever more a woman”; “I love you, and for this love I help you to become ever more a man”. Here we see the reciprocity of differences. The path is not always a smooth one, free of disagreements, otherwise it would not be human. It is a demanding journey, at times difficult, and at times turbulent, but such is life! Within this theology which the word of God offers us concerning the people on a journey, spouses on a journey, I would like to give you some advice. It is normal for husband and wife to argue: it’s normal. It always happens. But my advice is this: never let the day end without having first made peace. Never! A small gesture is sufficient. Thus the journey may continue. Marriage is a symbol of life, real life: it is not “fiction”! It is the Sacrament of the love of Christ and the Church, a love which finds its proof and guarantee in the Cross. My desire for you is that you have a good journey, a fruitful one, growing in love. I wish you happiness. There will be crosses! But the Lord is always there to help us move forward. May the Lord bless you!