Πλατεία του Αγίου Πέτρου, Κυριακή 19 Μαΐου 2013 

Αγαπητοί αδελφοί και αδελφές,

Τη σημερινή μέρα, ατενίζουμε και ξαναζούμε μέσα στη Λειτουργία τον ερχομό του Αγίου Πνεύματος που στάλθηκε από τον αναστημένο Χριστό στην Εκκλησία του, γεγονός χάριτος που γέμισε το υπερώον της  Ιερουσαλήμ για να απλωθεί στον κόσμο ολόκληρο.

 Αλλά τι γίνεται εκείνη τη μέρα την τόσο μακρινή από μας, κι εντούτοις τόσο κοντινή ώστε να αγγίζει τα βάθη της καρδιάς μας; Ο Ευαγγελιστής Λουκάς μάς δίνει την απάντηση στο χωρίο των Πράξεων των Αποστόλων  που ακούσαμε (2, 1-11).  Ο Ευαγγελιστής μάς οδηγεί στην Ιερουσαλήμ, στο υπερώον του σπιτιού όπου ήταν μαζεμένοι οι Απόστολοι. Το πρώτο στοιχείο που τραβά την προσοχή μας είναι η βουή που ήρθε ξαφνικά από τον ουρανό, ‘σαν να φυσούσε δυνατός άνεμος’ και γέμισε το σπίτι. Έπειτα ‘ένα είδος φωτιάς που διαμεριζόταν σε γλώσσες’, και καθόταν πάνω σε καθέναν από τους Αποστόλους. Βουή και γλώσσες φωτιάς είναι τα ακριβή και συγκεκριμένα σημεία που κάνουν εντύπωση στους Αποστόλους, όχι μόνο εξωτερικά, αλλά και βαθιά, στα έγκατα της ύπαρξής τους: μέσα στο πνεύμα και μέσα στην καρδιά. Η συνέπεια είναι ότι ‘όλοι πλημμύρισαν από το Άγιο Πνεύμα’ το οποίο απελευθερώνει τον ακάθεκτο δυναμισμό του, με αποτελέσματα εκπληκτικά: ‘άρχισαν να μιλούν σε άλλες γλώσσες, και καθένας εκφραζόταν ανάλογα με το χάρισμα του Πνεύματος’. Έτσι ανοίγεται μπροστά μας ένας πίνακας εντελώς απρόσμενος: ένα μεγάλο πλήθος συγκεντρώνεται και μένουν κατάπληκτοι, γιατί ο καθένας τους ακούει τους Αποστόλους να μιλούν στη δική του γλώσσα. Όλοι ζουν μια καινούργια εμπειρία, κάτι που δεν τους είχε συμβεί ποτέ προηγουμένως: ‘Τους ακούμε να μιλάνε στις γλώσσες μας’. Και για ποιο πράγμα μιλάνε; ‘Για τα θαυμαστά έργα του Θεού’. 

 

Στο φως αυτού του χωρίου των Πράξεων, θα ήθελα να σκεφτούμε πάνω σε τρεις έννοιες που συνδέονται με την ενέργεια του Πνεύματος: ανανέωση, αρμονία, αποστολή.

 

1.Η  ανανέωση μας προκαλεί πάντα κάποιο φόβο, επειδή αισθανόμαστε πιο ασφαλείς αν τα έχουμε όλα κάτω από τον δικό μας έλεγχο, αν είμαστε εμείς που οικοδομούμε, προγραμματίζουμε, κάνουμε σχέδια για τη ζωή μας σύμφωνα με τις προθέσεις μας, τις βεβαιότητές μας, τις ορέξεις μας. Κι αυτό συμβαίνει και με τον Θεό. Συχνά τον ακολουθούμε, τον δεχόμαστε, αλλά μέχρις ενός σημείου. Μας είναι δύσκολο να εγκαταλειφθούμε σ’ Αυτόν με πλήρη εμπιστοσύνη, αφήνοντας το Άγιο Πνεύμα να είναι η ψυχή, ο οδηγός της ζωής μας σε όλες τις επιλογές. Φοβόμαστε  μήπως ο Θεός μάς κάνει να πορευτούμε σε καινούργιους δρόμους, μας κάνει να βγούμε από τον συχνά περιορισμένο, κλειστό, εγωιστικό ορίζοντά μας για να ανοιχτούμε στους δικούς του ορίζοντες. Αλλά, σε όλη την ιστορία της σωτηρίας, όταν ο Θεός αποκαλύπτεται, όταν φέρνει την ανανέωση – ο Θεός φέρνει πάντα την ανανέωση -, μεταμορφώνει και ζητά την πλήρη εμπιστοσύνη σ’ Αυτόν: Ο Νώε φτιάχνει μια κιβωτό, ενώ όλοι τον χλευάζουν, και σώζεται. Ο Αβραάμ αφήνει τη χώρα του, με μόνο μια υπόσχεση στο χέρι. Ο Μωυσής αντιμετωπίζει τη δύναμη του Φαραώ και οδηγεί τον λαό προς την ελευθερία. Οι Απόστολοι, φοβισμένοι και κλεισμένοι στο υπερώον, βγαίνουν με θάρρος για ν’ αναγγείλουν το Ευαγγέλιο. Δεν είναι το καινούργιο για το καινούργιο, η αναζήτηση του καινούργιου για να ξεπεραστεί η ανία, όπως συμβαίνει συχνά στις μέρες μας. Η ανανέωση που φέρνει ο Θεός στη ζωή μας είναι αυτό που αληθινά μας πραγματώνει, αυτό που μας δίνει την πραγματική χαρά, την πραγματική γαλήνη, επειδή ο Θεός μας αγαπά και θέλει μόνο το καλό μας. Ας διερωτηθούμε σήμερα: είμαστε ανοιχτοί στις ‘εκπλήξεις του Θεού’; Ή μήπως κλεινόμαστε, φοβισμένοι, μπροστά στην ανανέωση του Αγίου Πνεύματος; Έχουμε το θάρρος να πορευτούμε στους καινούργιους δρόμους που μας προσφέρει η ανανέωση του Θεού ή μήπως αυτοπροστατευόμαστε, κλεισμένοι μέσα σε παλιές ετοιμόρροπες δομές που έχουν χάσει την ικανότητα να δέχονται; Θα μας κάνει καλό να θέσουμε στον εαυτό μας το ερώτημα αυτό στη διάρκεια όλης της σημερινής ημέρας.

 

2.Μια δεύτερη έννοια: το Άγιο Πνεύμα, φαινομενικά, μοιάζει να δημιουργεί αταξία μέσα στην Εκκλησία, επειδή εισάγει την ποικιλία των χαρισμάτων, των δωρεών. Αλλά, αντίθετα, όλο αυτό, κάτω από την ενέργεια του Πνεύματος, αποτελεί μεγάλο πλούτο, επειδή το Άγιο Πνεύμα είναι το Πνεύμα της ενότητας, που δεν σημαίνει ομοιομορφία, αλλά κάνει ώστε τα πάντα να γίνονται αρμονία . Μέσα στην Εκκλησία, το Άγιο Πνεύμα είναι εκείνο που κάνει την αρμονία. Ένας από τους Πατέρες της Εκκλησίας χρησιμοποιεί μια έκφραση που μου αρέσει πολύ: το Άγιο Πνεύμα « ipse harmonia est ». Συγκεκριμένα, αυτό είναι η αρμονία. Αυτό και μόνο αυτό μπορεί να προκαλεί την ποικιλία, την πολλαπλότητα, την πολυμορφία και, ταυτόχρονα, να ενεργεί την ενότητα. Και στο σημείο αυτό πάλι, όταν θέλουμε εμείς να κάνουμε την ποικιλία και κλεινόμαστε μέσα στις ιδιομορφίες μας, στις αποκλειστικότητές μας, φέρνουμε τη διαίρεση. Κι όταν θέλουμε εμείς να κάνουμε την ενότητα σύμφωνα με τους ανθρώπινους σχεδιασμούς μας, καταλήγουμε να φέρνουμε την ομοιομορφία, την ομοιογένεια. Αν, αντίθετα, αφεθούμε να οδηγηθούμε από το Πνεύμα, το πλήθος των χαρισμάτων, η παραλλαγή, η ποικιλία δεν καταλήγουν ποτέ να γίνουν σύγκρουση, επειδή το Πνεύμα μάς ωθεί να ζούμε την πολυμορφία μέσα στην κοινότητα της Εκκλησίας. Το γεγονός ότι βαδίζουμε μαζί μέσα στην Εκκλησία, οδηγούμενοι από τους ποιμένες που έχουν ο καθένας ένα ιδιαίτερο χάρισμα κι ένα ιδιαίτερο λειτούργημα, είναι σημείο της ενέργειας του Αγίου Πνεύματος. Το γεγονός ότι ανήκουμε στην Εκκλησία είναι θεμελιώδες χαρακτηριστικό για κάθε χριστιανό, για κάθε κοινότητα, για κάθε σωματείο. Η Εκκλησία είναι εκείνη που φέρνει τον Χριστό σ’ εμένα και φέρνει εμένα στον Χριστό: οι παράλληλοι δρόμοι είναι τόσο επικίνδυνοι! Όταν κανείς ριψοκινδυνεύει να πάει πέρα από τη διδασκαλία και από την Κοινότητα που ανήκει στην Εκκλησία – λέει ο Απόστολος Ιωάννης στη δεύτερη επιστολή του – και δεν μένει σ’ αυτές, αυτός  δεν είναι ενωμένος με τον Θεό (Πατέρα) του Ιησού Χριστού (πρβλ. 2 Ιω 1, 9). Ας διερωτηθούμε λοιπόν: είμαι ανοιχτός στην αρμονία του Αγίου Πνεύματος, ξεπερνώντας κάθε αποκλειστικότητα; Αφήνομαι να οδηγούμαι απ’ αυτό ζώντας μέσα στην Εκκλησία και μαζί με την Εκκλησία;

 

3.Το τελευταίο σημείο. Οι παλαιοί θεολόγοι έλεγαν: η ψυχή είναι ένα είδος ιστιοφόρου, το Άγιο Πνεύμα είναι ό άνεμος που φυσάει στα πανιά και το κάνει να προχωρεί, οι πιέσεις και οι ωθήσεις τού ανέμου είναι οι δωρεές του Πνεύματος. Χωρίς την ώθησή του, χωρίς τη χάρη του, δεν προχωρούμε. Το Άγιο Πνεύμα μάς κάνει να εισχωρούμε στο μυστήριο του  ζωντανού Θεού και μας σώζει από τον κίνδυνο μιας Εκκλησίας γνωστικιστικής και μιας Εκκλησίας που αναφέρεται στον εαυτό της, που είναι κλεισμένη στον εαυτό της: το Άγιο Πνεύμα μάς σπρώχνει ν’ ανοίξουμε τις πόρτες για να βγούμε, για ν’ αναγγείλουμε και να δώσουμε μαρτυρία για τη ζωή που αξίζει κανείς να τη ζει, τη ζωή του Ευαγγελίου, για να μεταδώσουμε τη χαρά της πίστης, της συνάντησης με τον Χριστό. Το Άγιο Πνεύμα είναι η ψυχή της αποστολής. Εκείνο που συνέβη στην Ιερουσαλήμ εδώ και σχεδόν δυο χιλιάδες χρόνια δεν είναι ένα γεγονός απομακρυσμένο από μας, είναι ένα γεγονός που μας αγγίζει, που γίνεται ζωντανή εμπειρία μέσα στον καθένα μας. Η Πεντηκοστή του υπερώου της   Ιερουσαλήμ είναι η αρχή, μια αρχή που προεκτείνεται. Το Άγιο Πνεύμα είναι το κατ’ εξοχήν δώρο του αναστημένου Χριστού στους Αποστόλους του, αλλά Εκείνος θέλει αυτό το δώρο να φτάσει σε όλους. Ο Ιησούς, όπως το ακούσαμε στο Ευαγγέλιο, λέει: ‘εγώ θα παρακαλέσω τον Πατέρα, και θα σας δώσει άλλον Παράκλητο, που θα μένει κοντά σας για πάντα’ (Ιω 14, 16). Είναι το Παράκλητον Πνεύμα, ο « Παράκλητος », που δίνει το θάρρος να πορεύεται κανείς στους δρόμους του κόσμου φέρνοντας το Ευαγγέλιο! Το Άγιο Πνεύμα μάς ανοίγει τα μάτια στον ορίζοντα και μας ωθεί ως τις υπαρξιακές περιφέρειες για ν’ αναγγείλουμε τη ζωή του Ιησού Χριστού. Ας διερωτηθούμε αν έχουμε την τάση να κλεινόμαστε μέσα μας, μέσα στην ομάδα μας, ή αν αφήνουμε το Πνεύμα να μας ανοίγει στην αποστολή. Ας θυμόμαστε σήμερα αυτές τις τρεις λέξεις: ανανέωση, αρμονία, αποστολή.

 

Η σημερινή λειτουργία είναι μια μακρά προσευχή που η Εκκλησία μαζί με τον Ιησού υψώνει προς τον Πατέρα, για ν’ ανανεώσει την επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος. Καθένας μας, κάθε ομάδα, κάθε σωματείο, μέσα στην αρμονία της Εκκλησίας, ας στραφεί προς τον Πατέρα για να ζητήσει αυτή τη δωρεά. Σήμερα πάλι, όπως κατά τη γέννησή της, η Εκκλησία, μαζί με τη Μαρία, λέει την επίκληση: 

« Veni Sancte Spiritus ! – Έλα, Άγιο Πνεύμα, εισχώρησε μέσα στην καρδιά των πιστών σου! Ας τους φλογίζει η φωτιά της αγάπης σου! ». Αμήν.  

 +