Φωτογραφία από www.telegraph.co.uk/

Κυριακή 7 Απριλίου 2013

Κατά την τέλεση της Ευχαριστίας για την ανάληψη των καθηκόντων  του ως Επισκόπου Ρώμης στη Βασιλική του Αγίου Ιωάννου του Λατερανό

Με χαρά τελώ για πρώτη φορά την Ευχαριστία μέσα σ’ αυτή τη Βασιλική του Λατερανού, Καθεδρικό ναό του Επισκόπου Ρώμης. Σας χαιρετώ όλους πολύ στοργικά: τον πολύ αγαπητό Καρδινάλιο τοποτηρητή, τους βοηθούς επισκόπους, τον κλήρο της Επισκοπής, τους διακόνους, τις μοναχές και τους μοναχούς και όλους τους πιστούς λαϊκούς. Τους χαιρετισμούς μου απευθύνω επίσης στον Κύριο Δήμαρχο και στη σύζυγό του, καθώς και σε όλες τις Αρχές. Ας πορευθούμε μαζί μέσα στο φώς του Αναστάντος Κυρίου.

 

1.Γιορτάζουμε σήμερα τη δεύτερη Κυριακή του Πάσχα, που αποκαλείται επίσης «του Θείου Ελέους». Πόσο είναι ωραία αυτή η πραγματικότητα της πίστης για τη ζωή μας: το έλεος του Θεού! Μια αγάπη τόσο μεγάλη, τόσο βαθιά, η αγάπη του Θεού για μας, μια αγάπη που δεν εγκαταλείπει, που πάντα μας πιάνει απ’ το χέρι και μας στηρίζει, μας σηκώνει, μας οδηγεί.

2.Στο σημερινό Ευαγγέλιο, ο απόστολος Θωμάς αποκτά πείρα αυτής ακριβώς της αγάπης του Θεού, που έχει ένα συγκεκριμένο πρόσωπο, το πρόσωπο του Ιησού, του Αναστημένου Ιησού. Ο Θωμάς δεν δείχνει εμπιστοσύνη σ’ αυτό που του λένε οι άλλοι Απόστολοι: «Είδαμε τον Κύριο». Η υπόσχεση του Ιησού που είχε προαναγγείλει: την τρίτη μέρα θ’ αναστηθώ, δεν του αρκεί. Θέλει να δει, θέλει να βάλει το χέρι του στον τύπο των ήλων και στην πλευρά του. Και ποια είναι η αντίδραση του Ιησού; Η υπομονή: ο Ιησούς δεν εγκαταλείπει τον Θωμά, τον ξεροκέφαλο, στην απιστία του: του δίνει τον χρόνο μιας βδομάδας, δεν κλείνει την πόρτα, περιμένει. Και ο Θωμάς αναγνωρίζει τη φτώχεια του, το λίγο της πίστης του. «Ο Κύριός μου και ο Θεός μου»: μ’ αυτή την επίκληση, την απλή αλλά γεμάτη πίστη, απαντάει στην υπομονή του Ιησού. Αφήνεται να τον τυλίξει το θείο έλεος, το βλέπει κατά πρόσωπο, στις πληγές των χεριών και των ποδιών, στην ανοιχτή πλευρά, και ξαναβρίσκει την εμπιστοσύνη: είναι ένας καινούργιος άνθρωπος, όχι πια άπιστος, αλλά πιστός.

Κι ας θυμηθούμε ακόμα και τον Πέτρο: τρεις φορές αρνείται τον Ιησού, τη στιγμή ακριβώς που όφειλε να του είναι πιο κοντινός: και όταν πιάνει πάτο, συναντάει το βλέμμα του Ιησού που, με υπομονή, χωρίς λόγια, του λέει: «Πέτρο, μη φοβάσαι την αδυναμία σου, έχε εμπιστοσύνη σ’ εμένα»: και ο Πέτρος καταλαβαίνει, αισθάνεται το βλέμμα αγάπης του Ιησού και κλαίει. Πόσο ωραίο είναι αυτό το βλέμμα του Ιησού – τι τρυφερότητα! Αδελφοί και αδελφές, ας μη χάνουμε ποτέ την εμπιστοσύνη μας στο έλεος του Θεού!

Ας σκεφτούμε τους δύο μαθητές προς Εμμαούς: το πρόσωπο λυπημένο, μια πορεία μάταιη, χωρίς ελπίδα. Αλλά ο Ιησούς δεν τους εγκαταλείπει: κάνει μαζί τους τη διαδρομή, κι όχι μόνο! Με υπομονή εξηγεί τις Γραφές που τον αφορούν και μένει μαζί τους για να μοιραστεί το δείπνο τους. Αυτό είναι το χαρακτηριστικό του Θεού: δεν είναι ανυπόμονος όπως εμείς, εμείς που συχνά θέλουμε τα πάντα και αμέσως, ακόμα και με τους ανθρώπους. Ο Θεός έχει υπομονή μαζί μας, επειδή μας αγαπάει, κι όποιος αγαπάει καταλαβαίνει, ελπίζει, εμπιστεύεται, δεν εγκαταλείπει, δεν κόβει τις γέφυρες, ξέρει να συγχωρεί. Ας το θυμόμαστε αυτό στη ζωή μας ως χριστιανοί: ο Θεός μας περιμένει πάντα, ακόμα κι όταν έχουμε απομακρυνθεί! Αυτός δεν είναι ποτέ μακριά, κι αν ξανάρθουμε σ’ αυτόν, είναι έτοιμος να μας αγκαλιάσει.

‘Όταν ξαναδιαβάζω την παραβολή του σπλαχνικού Πατέρα, μου κάνει πάντα μεγάλη εντύπωση το γεγονός ότι μου δίνει πάντα μεγάλη ελπίδα. Σκεφτείτε τον νεότερο γιο που ήταν στο σπίτι του Πατέρα του, είχε την αγάπη του. Κι ωστόσο θέλει το μερίδιο της κληρονομιάς του. Φεύγει, ξοδεύει τα πάντα, φτάνει στη χαμηλότερη στάθμη, πιο μακριά από τον Πατέρα του. Κι όταν πιάνει πάτο, έχει τη νοσταλγία της θαλπωρής του πατρικού σπιτιού κι επιστρέφει. Κι ο Πατέρας; Είχε ξεχάσει τον γιο του; Όχι, ποτέ. Είναι εκεί, τον διακρίνει από μακριά, τον περίμενε κάθε μέρα, κάθε στιγμή: έχει μείνει πάντα στην καρδιά του ως γιος, ακόμα κι αν εκείνος τον είχε εγκαταλείψει, ακόμα κι αν είχε σπαταλήσει όλη την κληρονομιά, δηλαδή την ελευθερία του: ο Πατέρας, με υπομονή και αγάπη, με ελπίδα και έλεος δεν είχε πάψει ούτε μια στιγμή να τον σκέφτεται, και μόλις τον διακρίνει ενώ είναι ακόμη μακριά, τρέχει να τον συναντήσει, τον φιλάει με τρυφερότητα, την τρυφερότητα του Θεού, χωρίς ούτε λέξη επίπληξης: ξαναγύρισε! Κι αυτή είναι η χαρά του Πατέρα. Μέσα στο γεγονός ότι αγκαλιάζει τον γιο του, υπάρχει ολόκληρη αυτή η χαρά: Ξαναγύρισε! Ο Θεός μάς περιμένει πάντα, δεν κουράζεται. Ο Ιησούς μάς φανερώνει αυτή την ελεήμονα υπομονή του  Θεού για να ξαναβρούμε εμπιστοσύνη, ελπίδα, πάντα! Ένας μεγάλος γερμανός θεολόγος, ο Romano Guardini, έλεγε ότι ο Θεός απαντάει  στην αδυναμία μας με την υπομονή του, κι αυτή προκαλεί την εμπιστοσύνη μας και την ελπίδα μας (cf. Glaubenserkenntnis, Wurzburg 1949, σ.28). Είναι σαν ένας διάλογος ανάμεσα στην αδυναμία μας και στην υπομονή του Θεού, είναι ένας διάλογος που, αν τον κάνουμε, μας δίνει ελπίδα.

3.Θα ήθελα να υπογραμμίσω ένα άλλο στοιχείο: η υπομονή του Θεού   πρέπει να βρει μέσα μας το θάρρος να επιστρέψουμε σ’ εκείνον, όποιο κι αν είναι το λάθος, όποια κι αν είναι η αμαρτία στη ζωή μας. Ο Ιησούς καλεί τον Θωμά να βάλει το χέρι του στις πληγές των χεριών και των ποδιών του και στο τραύμα της πλευράς του. Κι εμείς επίσης μπορούμε να μπούμε στις πληγές του Ιησού, μπορούμε πράγματι να τον αγγίξουμε. Κι αυτό συμβαίνει κάθε φορά που δεχόμαστε με πίστη τα Μυστήρια. Ο άγιος Βερνάρδος, σε μια ωραία ομιλία, έλεγε: « Μέσω των πληγών [του Ιησού], μπορώ να γευτώ το μέλι αυτού του βράχου και το λάδι που κυλάει από την πέτρα την πολύ σκληρή (βλ. Δτ 32, 13), δηλαδή γεύσασθε και ίδετε ότι χρηστός ο Κύριος» ( Ομιλία στο Άσμα Ασμάτων  61, 4). Μέσα ακριβώς στις πληγές του Ιησού είμαστε βέβαιοι, εκεί φανερώνεται η απέραντη αγάπη της καρδιάς του. Ο Θωμάς το κατάλαβε. Ο άγιος Βερνάρδος διερωτάται: αλλά πάνω σε τι μπορώ να υπολογίζω; Στις αρετές μου; Αλλά «η αρετή μου, είναι (…) το έλεος του Κυρίου, και δεν θα μου λείψουν οι αρετές όσο δεν θα λείπει από τον Κύριο το έλεός του. Αν τα ελέη του Θεού πολλαπλασιάζονται, οι αρετές μου θα είναι πολυάριθμες» (ό.π., 5). Αυτό είναι σημαντικό: το θάρρος να αναθέτω τον εαυτό μου στο έλεος του Ιησού, να υπολογίζω στην υπομονή του, να καταφεύγω πάντα στις πληγές της αγάπης του. Ο άγιος Βερνάρδος φτάνει στο σημείο να βεβαιώνει: « Αλλά τι θα γίνει αν έχω να καταλογίσω στον εαυτό μου μεγάλη ποσότητα σφαλμάτων; «Ου δε επλεόνασεν η αμαρτία, υπερεπερίσσευσεν η χάρις (Ρωμ 5, 20)»( ό.π.). Κάποιος ανάμεσά μας μπορεί ίσως να σκεφτεί: η αμαρτία μου είναι τόσο μεγάλη, η απομάκρυνσή μου από τον Θεό είναι σαν του νεότερου γιου της παραβολής, η απιστία μου είναι σαν του Θωμά, δεν έχω το θάρρος να επιστρέψω, να πιστέψω πως ο Θεός μπορεί να με δεχτεί και πως με περιμένει, εμένα. Αλλά ο Θεός σε περιμένει, εσένα, σου ζητάει μόνο το θάρρος να έρθεις σ’ αυτόν. Πόσες φορές, στο ποιμαντικό μου λειτούργημα, μου επανέλαβαν: «Πάτερ, έχω πολλές αμαρτίες». Και η πρόσκληση που έκανα πάντα ήταν: «Μη φοβάσαι, πήγαινε σ’ αυτόν, σε περιμένει. Εκείνος θα τα κάνει όλα». Πόσες κοσμικές προτάσεις ακούμε γύρω μας, αλλά ας αφεθούμε να μας  κυριέψει η πρόταση του Θεού, η δική του είναι μια θωπεία αγάπης. Για τον Θεό, δεν είμαστε αριθμοί, είμαστε σημαντικοί, ή καλύτερα, είμαστε το πιο σημαντικό απ’ ό,τι έχει. Ακόμα και αμαρτωλοί, είμαστε ό,τι πιο πολύ αγαπάει.

Μετά την αμαρτία του, ο Αδάμ νιώθει ντροπή, αισθάνεται γυμνός, συναισθάνεται το βάρος αυτού που έκανε. Κι ωστόσο ο Θεός δεν τον εγκαταλείπει: αν εκείνη τη στιγμή, μαζί με την αμαρτία, αρχίζει η εξορία μακριά από τον Θεό, υπάρχει ήδη η υπόσχεση της επιστροφής, η δυνατότητα να επιστρέψει στον Θεό. Ο Θεός ρωτάει αμέσως: «Αδάμ, πού είσαι;», τον γυρεύει. Ο Ιησούς έγινε γυμνός για μας, πήρε πάνω του την ντροπή του Αδάμ, τη γυμνότητα της αμαρτίας του για να πλύνει την αμαρτία μας: τω μώλωπι αυτού ημείς ιάθημεν. Θυμηθείτε το του Παύλου: υπέρ τίνος καυχήσομαι ει μη εν ταις ασθενείαις μου, εν τη πτωχεία μου; Είναι αλήθεια ότι ακριβώς στο γεγονός της συναίσθησης της αμαρτίας μου, στο γεγονός ότι βλέπω την αμαρτία μου, βρίσκεται η δυνατότητα που έχω να βλέπω και να συναντώ το έλεος του Θεού, την αγάπη του, και να πηγαίνω σ’ αυτόν για να λάβω απ’ αυτόν την άφεση.

Στην προσωπική μου ζωή, είδα πολλές φορές το σπλαχνικό πρόσωπο του Θεού, την υπομονή του. Είδα επίσης σε πολλά πρόσωπα το θάρρος να μπαίνουν στις πληγές του Ιησού, λέγοντάς του: Κύριε, ιδού εγώ, δέξου τη φτώχεια μου, κρύψε μέσα στις πληγές σου την αμαρτία μου, πλύνε την με το αίμα σου. Και είδα ότι πάντα ο Θεός το έκανε, δέχτηκε, παρηγόρησε, έπλυνε, αγάπησε.

Αγαπητοί αδελφοί και αδελφές, ας αφεθούμε να μας περιβάλλει το έλεος του Θεού. Ας υπολογίζουμε στην υπομονή του που μας δίνει πάντα χρόνο. Ας έχουμε το θάρρος να επιστρέφουμε στον οίκο του, να μένουμε στα τραύματα της αγάπης του, αφήνοντας τον εαυτό μας στην αγάπη του, να συναντάμε το έλεός του στα μυστήρια. Θα δοκιμάσουμε την τόσο ωραία τρυφερότητά του, θα νιώσουμε ότι μας αγκαλιάζει και θα γίνουμε κι εμείς πιο ικανοί για έλεος, για υπομονή, για συγγνώμη, για αγάπη.

+